De geschiedenis van Rotterdam is roerend, maar vooral interessant. Van de 13e eeuw tot een aantal jaar geleden, de stad heeft veel pieken en dalen meegemaakt. Ook benieuwd naar de geschiedenis van Rotterdam? Hoe is de stad zo groot geworden? Wat gebeurde er na het bombardement? En wanneer werd de Nieuwe Waterweg eigenlijk aangelegd?
De geschiedenis van Rotterdam kan je hier lezen, maar ben je benieuwd naar bezienswaardigheden in de stad? Lees dit hier.
De geschiedenis van Rotterdam
Stadsrechten
De Schielands Hoge Zeedijk werd in de 12e eeuw aangelegd. Rotterdam ontleent haar naam aan de veenrivier de Rotte. In de Rotte wordt in de 13e eeuw een dam gelegd, waar de Hoogstraat de Rotte kruist. Hieromheen ontstaat een nederzetting, waar men leeft van visserij. Kort erna ontstaan de eerste havens, zoals de Oude Haven en het Haringvliet. In 1299 krijgt Rotterdam van Jan I van Holland stadsrechten en in 1340 krijgt de stad opnieuw stadsrechten door Willem IV van Holland. Er worden grachten gegraven en er worden stadswallen aangelegd met stadspoorten, namelijk de Goudse Poort, Delftse Poort en Schiedamse Poort. De vesting wordt later verkleind van Warande tot Goudsesingel en later weer uitgebreid met de Waterstad. Dit is het gebied tussen Hoogstraat, Schiedamse Singel en de Boompjes.
Een belangrijke rol
Jonker Frans van Brederode heeft tussen 1488 en 1490 een belangrijke rol gespeeld voor de stad. Dankzij hem werd Rotterdam een stad van betekenis in Holland. Tussen 1449 en 1525 werd de Laurenskerk gebouwd en in 1563 bezwijkt het oosten van de stad aan een grote stadsbrand. In 1572 werd de stad geplunderd door troepen van de stadhouder van de Spaanse koning Maximiliaan van Hénin-Liétard. Johan van Oldenbarnevelt was raadpensionaris van 1576 tot 1586 en liet de haven verder uitbouwen. De stad zou eind 17e eeuw 50.000 inwoners hebben, maar was overbevolkt, omdat de ruimte tussen Coolsingel, Goudsesingel en Nieuwe Maas maar 140 hectare besloeg. Na 1825 is de stad pas buiten zijn grenzen gaan uitbreiden. Bij de Laurenskerk staat nog altijd het oudste brozen standbeeld van Nederland, het standbeeld van Hendrick de Keyser. Dit beeld werd in 1622 geplaatst. Hendrick was een van de beroemdste zonen van Erasmus.
De Nieuwe Waterweg
In de 19e eeuw wprdt de internationale haven bedreigd door verzanding van de verbinding met zee, namelijk de Brielse Maas. Tussen 1827 en 1830 wordt daarom het Voornse kanaal gegraven tussen Rotterdam en Hellevoetsluis. De zeeschepen worden groter en dit kanaal blijkt niet meer geschikt. Pieter Caland ontwerpt een nieuwe verbinding met de Noordzee en in 1866 wordt met dit plan gestart. Tussen 1866 en 1872 wordt de Nieuwe Waterweg gegraven. Deze verbindt de Noordzee tussen Rotterdam en Hoek van Holland. Hoek van Holland behoorde eerst tot de gemeente ’s Gravenzande. De Holland Amerika Lijn (HAL) vestigt zich een jaar later in Rotterdam. In 1901 betrekken ze het hoofdkantoor aan de Wilhelminakade, waar nu hotel-restaurant New York is gevestigd.
Het Witte Huis
Tussen 1891 en 1898 wordt het Witte Huis gebouwd, de eerste wolkenkrabber van Rotterdam. Het is ontworpen door Willem Molenbroek, in opdracht van gebroeders Gerrit en Herman van der Schuyt. Het Witte Huis is een gebouw van 11 verdiepingen hoog. Tijdens de bouw is het naastgelegen pand op de hoek van de Wijnhaven en de Geldersekade ingestort. Dit gebouw is afgebroken en de grond is gebruikt voor het Witte Huis. Het gebouw is 43 meter hoog en op het dak bevindt zich een uitkijkplatform welke te bereiken is met een lift.
Groei en werkgelegenheid
Rotterdam is inmiddels al één van de grootste havensteden van de wereld, door de doorvoer naar Duitsland en Engeland. Door de openstelling van de Nieuwe Waterweg in 1872 ontwikkelt de stad zich tot de tweede stad van Nederland met de grootste haven van de wereld. Er worden nieuwe havens aangelegd en de werkgelegenheid groeit enorm. Het geld dat wordt verdiend wordt uitgegeven aan onder andere de bouw van nieuwe panden in het centrum. De stad wordt uitgebreid door nieuwe wijken en door annexatie van een aantal omliggende gemeenten, waaronder Delfshaven, Feijenoord, Kralingen, Overschie, Charlois inclusief Katendrecht. Door Lodewijk Pincoffs en G.J. de Jongh worden de havens flink uitgebreid. De Maas, Rijn en Waalhavens worden aangelegd en aangetrokken door werkgelegenheid hierdoor verhuizen veel boeren naar de stad, ook door de landbouwcrisis van dat moment. Goedkope woningen worden neergezet, voornamelijk in Rotterdam-Zuid. In 1920 wonen er in Rotterdam meer dan 500.000 inwoners. Hoek van Holland, Pernis en Hoogvliet worden begin 20e eeuw ingelijfd.
De stadswallen zijn enige tijd geleden afgebroken en singels worden grotendeels gedempt om meer ruimte te maken voor toenemend verkeer. Na het dempen van de Coolvest ontstaat er een boulevard met een nieuw stadhuis, postkantoor en de Beurs. De Bijenkorf opent in 1930 haar deuren, het gebouw is ontworpen door architect Dudok. De opening trok 70.000 mensen naar de Coolsingel. Het uitgaansleven rond de Schiedamsedijk bruist en grote revues gaan in de stad in première. Bioscoopzalen zitten vol en de Jazz is zeer populair in de stad.
Het bombardement
Het bombardement hoort helaas ook bij de geschiedenis van Rotterdam. In 1940, op 14 mei verandert alles. Op Rotterdam-Zuid landen er Duitse parachutisten. Het Noordereiland is bezet in de strijd om de Maasbruggen. De Maasbrug wordt door het Nederlandse leger onder schot gehouden, zodat de Duitsers niet het centrum in kunnen komen. Heftige gevechten rond de brug en de Duitsers sturen een onderhandelaar. Deze dreigt met vernietiging van de stad. De Duitsers besloten het dreigement uit te voeren. In een kwartier is door de bommenregen en de brand die daardoor uitslaat, bijna het hele Rotterdamse centrum vernietigd. Het bombardement is vervolgens verantwoordelijk voor 800 doden, 80.000 daklozen en de vernietiging van 24.000 woningen.
Nadat de Duitsers dreigden de volgende dag ook Utrecht plat te gooien, is de capitulatie een feit. Tijdens de bezetting begint het opruimen. De Schie, ter hoogte van de Schiekade, en de Blaak worden gedempt. De Willembrug is de enige brug over Maas en is vernield. De brug moest snel hersteld worden en in 1942 wordt de Maastunnel geopend, de eerste autotunnel van Nederland. In 1941 worden Hillegersberg, Schiebroek en het overige deel van Overschie, Kralingseveer en IJsselmonde bij de stad gevoegd. Het Rotterdamse stadhuis en het Witte Huis zijn een van de weinige gebouwen in het centrum die het bombardement hebben doorstaan.
De geallieerden bombardeerden in 1943 een deel van Delfshaven, dit was een vergissing waarbij 326 mensen de dood vonden. Tijdens de razzia in 1944 werden 50.000 mannen van 17-40 jaar weggevoerd. 8000 Duitse soldaten omsingelden de stad, waarbij De Kuip een belangrijke verzamelplaats was. 20.000 Rotterdamse en Schiemdamse mannen vertrokken te voet richting Utrecht, 20.000 werden er afgevoerd naar Rijnaken met de trein. De helft is tewerkgesteld in het oosten van Nederland en het overige deel is vervoerd naar Arbeitslagers in Duitsland.
De wederopbouw
In 1945 tot 1970 is de tijd van de wederopbouw. Er is veel drang naar vernieuwing, door alle beschadigde gebouwen die niet hersteld, maar gesloopt worden. Zo ook het gebouw van de Bijenkorf. Rotterdam wordt de werkstad genoemd. In 1953 wordt de Lijnbaan geopend, de eerste autovrije winkelstraat van Europa, ontworpen door de architectenbureaus Van den Broek en Bakema. In 1957 wordt het nieuwe Centraal Station geopend met daarnaast het Groothandelsgebouw uit 1953. In 1960 wordt de Euromast opgericht, ter gelegenheid van de Floriade. Het beroemde beeld ‘de verwoeste stad’ van Ossip Zadkine en de Euromast vormen samen het symbool van het naoorlogse Rotterdam. De Euromast wordt in 1970 hoger gemaakt naar een hoogte van 185 meter, door een Space Tower er op te zetten.
Nieuwe wijken en flatgebouwen worden uit de grond gestampt, zoals Pendrecht, Zuidwijk, Lombardijen, Ommoord en Zevenkamp. Men legt het Botlekgebied, Europoort en Maasvlakte aan ten zuiden van de Nieuwe Waterweg, om zo de stad en het havengebied los te koppelen. In Pernis, Rozenburg en meer naar het westen komen veel grote raffinaderijen. Het belangrijkste gegeven uit de geschiedenis van Rotterdam: In 1962 krijgt de Rotterdamse haven de naam ‘grootste haven ter wereld’. De metro wordt aangelegd en in 1986 wordt deze geopend als eerste metro van het land. De metro verbindt het zuiden van Rotterdam met het centrum. In 1970 worden de nieuwe Ahoy-hallen geopend, bij Zuidplein.
Oliecrisis
In de jaren 70 komt er aan de economische voorspoed een einde door de oliecrisis. De huizen in de oude stadswijken voldoen niet meer aan de eisen van de moderne tijd. De mensen die het kunnen betalen vertrekken naar voorsteden of randgemeenten. Gastarbeiders uit voornamelijk Spanje en Italië en later ook uit Turkije en Marokko, vervangen hun plaats. Spanningen en daardoor rellen, ontstaan tussen verschillende bevolkingsgroepen. Na een aantal jaar lijkt de rust weder gekeerd. De uittocht van oorspronkelijke bewoners gaat wel door. Rotterdam wordt een multiculturele samenleving. Ook mensen uit Suriname, Nederlandse Antillen en Kaapverdië zijn in de stad komen wonen.
Modernisering
In de jaren 90 wordt er door het gemeentebestuur gezocht naar manieren om van het kille imago af te komen. De bebouwing van de Weena zorgt voor een grote stap. Binnen enkele jaren ziet de skyline van Rotterdam er heel anders uit. Op de Kop van Zuid wordt vanaf 1994 een groot project uitgevoerd voor het woon- en werkgebied op de zuidoever. De Erasmusbrug wordt gebouwd, waardoor het noorden en zuiden van de stad één geheel wordt.
De Tweede Maasvlakte
In 2000 en 2001 daalde de containeroverslag met 1 %. In 2004 werd weer een record gevestigd in de hoeveelheid overslag. De geschiedenis van Rotterdam leert dat er altijd pieken en dalen zijn. De positie van Rotterdam als grootste haven ter wereld werd overgenomen door Shanghai en Singapore. Er zijn studies om het havenoppervlakte te verdubbelen, waarvan de aanleg van de Tweede Maasvlakte een begin is.
