Griep: hoe herken je het, wat helpt en wanneer bel je de huisarts?

Koorts, spierpijn, hoofdpijn en een keel als schuurpapier: griep kan je flink vellen. Het goede nieuws is dat griep bij de meeste gezonde mensen vanzelf overgaat. In dit artikel lees je hoe je griep herkent, wat je zelf kunt doen om je beter te voelen, hoe je anderen beschermt en wanneer het verstandig is om de huisarts te bellen. De informatie is gebaseerd op Thuisarts.nl (van huisartsen en medisch specialisten) en het RIVM.

Let op: dit artikel is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je of maak je je zorgen? Raadpleeg je huisarts.

Griep of verkoudheid: wat is het verschil?

Griep (influenza) wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Een verkoudheid wordt door andere virussen veroorzaakt en verloopt meestal veel milder. Het grootste verschil merk je aan hoe het begint: griep komt meestal plotseling opzetten, terwijl een verkoudheid langzaam erger wordt.

Volgens Thuisarts.nl is er vaak sprake van griep als je minstens één van deze klachten hebt:

• koorts (38 °C of hoger) of koude rillingen;
• je ziek voelen;
• hoofdpijn of spierpijn;

én daarnaast minstens één van deze klachten:

• hoesten;
• keelpijn;
• moeite met ademhalen.

Hoe lang duurt griep?

De koorts en de pijn zijn meestal na 3 tot 5 dagen over. Helemaal opknappen duurt langer: reken op 1 tot 3 weken voordat je weer de oude bent. Het griepseizoen loopt in Nederland meestal van december tot april.

Hoe lang ben je besmettelijk?

Griep is al besmettelijk vóórdat je het zelf doorhebt. Volgens Thuisarts.nl geldt:

• je kunt anderen al besmetten vanaf 1 dag vóór de eerste klachten;
• rond de derde dag van je klachten ben je het meest besmettelijk;
• de meeste volwassenen zijn na 5 tot 9 dagen niet meer besmettelijk;
• jonge kinderen kunnen het virus tot 14 dagen verspreiden;
• mensen met een verminderde afweer kunnen het virus soms weken of maanden verspreiden.

Wat kun je zelf doen als je griep hebt?

Medicijnen zijn meestal niet nodig om beter te worden. Deze tips helpen je herstel:

Drink genoeg

Door koorts verlies je extra vocht. Drink daarom 1,5 tot 2 liter per dag, bijvoorbeeld water of thee. Een kop groene thee of een kom soep telt ook mee.

Doe het rustig aan, maar blijf niet de hele dag liggen

Je hoeft niet per se in bed te blijven, maar doe wel rustiger aan dan normaal. Lig je toch veel in bed? Sta dan 2 tot 3 keer per dag op en loop 5 tot 10 minuten rond. Dat is goed voor je spieren en verkleint de kans op een bloedstolsel.

Niet sporten met koorts

Sport niet zolang je koorts hebt. Neem daarna nog 1 tot 3 dagen rust voordat je weer gaat trainen.

Paracetamol tegen pijn en koorts

Paracetamol kan de pijn verlichten en de koorts verlagen. Je wordt er niet sneller beter van, maar je voelt je er vaak wel prettiger door. Houd je aan de bijsluiter en vraag je apotheker of huisarts om advies als je twijfelt, zeker bij kinderen of als je andere medicijnen gebruikt.

Antibiotica en virusremmers

Antibiotica werken niet tegen virussen en helpen dus niet tegen griep. Ze worden alleen voorgeschreven als de huisarts denkt aan een longontsteking door een bacterie. Virusremmers worden alleen overwogen bij mensen met een zeer grote kans op ernstige complicaties. Ze moeten dan binnen 48 uur na de eerste klachten worden gestart. Het is onzeker of ze ernstige complicaties voorkomen, en bijwerkingen zijn onder meer hoofdpijn, misselijkheid en overgeven. Dit bespreek je altijd met je huisarts.

Anderen beschermen: zo voorkom je dat griep zich verspreidt

• Hoest en nies in je elleboog, niet in je hand.
• Gebruik papieren zakdoekjes en gooi ze direct na gebruik weg.
• Was je handen vaak met water en zeep.
• Kom zo min mogelijk aan je gezicht (ogen, neus en mond).
• Zorg voor frisse lucht: zet een raam op een kier of houd de ventilatieroosters open.

Gezond blijven in het griepseizoen

Er bestaat geen wondermiddel dat griep voorkomt. Over voedingsstoffen die je weerstand zouden “boosten” circuleren veel claims die niet bewezen zijn. Wat wel verstandig is: gezond en gevarieerd eten, voldoende slapen, regelmatig bewegen en genoeg buitenlucht en daglicht.

En vitamine D?

Vitamine D speelt een rol bij de werking van je immuunsysteem. Volgens het Voedingscentrum is het nog onvoldoende aangetoond dat een vitamine D-supplement de kans op infecties zoals verkoudheid verkleint. Voor sommige groepen geldt wel een algemeen suppletieadvies, bijvoorbeeld voor kinderen van 0 tot en met 3 jaar, zwangeren, vrouwen van 50 tot en met 69 jaar, mensen met een donkere huidskleur, mensen die weinig buiten komen en iedereen vanaf 70 jaar. Gebruik je een supplement, blijf dan onder de veilige bovengrens: voor volwassenen is dat 100 microgram per dag. Meer weten? Lees ons artikel over de voor- en nadelen van vitamines.

De griepprik: voor wie?

Via het Nationaal Programma Grieppreventie krijgen mensen met een verhoogd risico op ernstige griep elk jaar een uitnodiging voor een gratis griepprik. Volgens het RIVM gaat het in 2026 onder meer om:

• mensen van 60 jaar en ouder (ook wie vóór 1 mei 2027 60 wordt);
• mensen met bijvoorbeeld een long- of hartziekte, diabetes, een nierziekte, een verminderde afweer, een neurologische aandoening, een BMI van 40 of hoger of een verstandelijke beperking;
• bewoners van verpleeghuizen;
• zwangeren die tussen 15 oktober en 1 maart 22 weken of langer zwanger zijn.

De prik wordt meestal in oktober en november gegeven bij de huisarts. Zwangeren kunnen ook terecht bij het consultatiebureau. Twijfel je of je in aanmerking komt? Vraag het je huisarts.

Wanneer bel je de huisarts?

Bel direct de huisarts of de huisartsenpost als je:

• steeds zieker wordt;
• benauwd bent of steeds moeilijker ademt;
• bent flauwgevallen;
• pijn op de borst hebt;
• suf of verward bent.

Bel de huisarts als:

• je heel weinig drinkt of heel weinig plast;
• de koorts terugkomt nadat je een paar dagen koortsvrij was;
• je een verminderde afweer hebt door ziekte of medicijnen;
• je een ernstige hart- of vaatziekte, longziekte (zoals ernstig astma of COPD), nierziekte of leverziekte hebt.

Ook mensen van 60 jaar en ouder, zwangeren en mensen met bijvoorbeeld diabetes of ernstig overgewicht hebben een grotere kans om flink ziek te worden van griep. Neem bij twijfel altijd contact op met je huisarts.

Handig om in huis te hebben in het griepseizoen

Als de griep toeslaat, heb je weinig zin om naar de winkel te gaan. Met deze lijst ben je voorbereid:

• een thermometer, zodat je weet of je koorts hebt;
• paracetamol (let op de houdbaarheidsdatum en de bijsluiter);
• papieren zakdoekjes en handzeep;
• thee, bouillon of soep en iets lichts om te eten, zoals beschuit of crackers;
• het telefoonnummer van je huisarts en de huisartsenpost bij de hand.

Heb je griep en zou je moeten werken? Meld je volgens de afspraken met je werkgever ziek, zodat je kunt opknappen en je collega’s niet aansteekt.

Checklist: griep in het kort

• Plotseling koorts, spierpijn en hoesten of keelpijn? Waarschijnlijk griep.
• Drink 1,5 tot 2 liter per dag.
• Doe rustig aan, maar beweeg een paar keer per dag even.
• Paracetamol helpt tegen pijn en koorts, niet tegen het virus.
• Hoest en nies in je elleboog en was vaak je handen.
• Benauwd, verward, pijn op de borst of steeds zieker? Bel direct de huisarts.

Veelgestelde vragen over griep

Ben ik al besmettelijk voordat ik klachten heb?

Ja, je kunt anderen al besmetten vanaf 1 dag voordat je klachten krijgt. Daarom verspreidt griep zich zo makkelijk.

Helpt vitamine D tegen griep?

Dat is niet aangetoond. Vitamine D is wel belangrijk voor je immuunsysteem, maar of een supplement infecties voorkomt, is volgens het Voedingscentrum nog onvoldoende bewezen.

Wie krijgt een gratis griepprik?

Onder meer mensen van 60 jaar en ouder, mensen met bepaalde aandoeningen en zwangeren vanaf 22 weken in het griepseizoen. Je huisarts stuurt je een uitnodiging.

Is griep gevaarlijk?

Voor de meeste gezonde mensen niet: griep gaat meestal vanzelf over. Ouderen, zwangeren en mensen met bijvoorbeeld een hart- of longziekte hebben wel een grotere kans op complicaties. Twijfel je? Bel je huisarts.

Bronnen: Thuisarts.nl – Ik heb griep, RIVM – Voor wie is de griepprik, Voedingscentrum – Vitamine D. Laatst gecontroleerd: oktober 2026.